Dublyonkada dəri və yun birlikdə işləyir

Dublyonka adətən yunu üzərində saxlanmış qoyun dərisindən hazırlanır. Çöl səthi süet kimi xovlu və ya qoruyucu örtüklü ola bilər, içəridə isə yun qalır. Şubada tük örtüyünü dəri əsası saxlayır; bu qat xəzçilikdə mezdra adlanır. Deməli, məsələ sadəcə tüklü parçanı təmizləmək deyil. Aşılanmış dəri, boya, örtük və tük eyni vasitəyə fərqli reaksiya verir. Biz əvvəlcə səthin növünü, tikişləri və dərinin elastikliyini yoxlayırıq. Süet üçün uyğun görünən fırça belə örtüklü dublyonkada cızıq sala bilər; rəngə baxıb üsul seçmirik.

Su dərinin yağ balansını necə pozur

Dərinin emalında aşılanma ilə yanaşı liflərin bir-birinə nisbətən rahat hərəkətinə kömək edən yağlandırma da vacibdir. Suya salma və məişət yuyucusu bu yağların çıxmasına və qeyri-bərabər paylanmasına səbəb ola bilər. Quruyarkən liflər yaxınlaşır, dəri büzüşür və bərkiyir; istilik prosesi ağırlaşdırır. Bu, sadəcə ütü ilə açılacaq qırış deyil. Güclü büzüşməni, qırılmış lifləri və çatları sonradan krem çəkərək əvvəlki vəziyyətə qaytarmaq olmur. Səthin yumşalması da daxili möhkəmliyin bərpası demək deyil. Buna görə «əvvəl yuyum, sonra yağlayaram» yanaşmasını təhlükəsiz hesab etmirik.

Evdə tətbiq etmədiyimiz üsullar

  • Dublyonkanı vannaya salmayın və ləkəni sabunlu süngərlə islatmayın. Lokal islanma da rəng sərhədi və sərt sahə yarada bilər.
  • Xəzə un, nişasta və ya soda səpməyin: qalıqlar tükün dibində qala və sonradan nəmi özünə çəkə bilər.
  • Dərini fen, radiator və ütü ilə qurutmayın. Buxar aparatı da dəri əsasını isladıb istiliklə zədələyə bilər.
  • Süetə ayaqqabı kremi, bitki yağı və ya təsadüfi dəri balzamı çəkməyin; ləkə, yapışqanlıq və rəng dəyişikliyi mümkündür.

Tük örtüyü və mezdra ayrı nəzarət tələb edir

Xəzin üstündəki yağlı tozu götürən vasitə tükün dibindəki dəri qatını həddindən artıq yağsızlaşdıra bilər. Dəriyə uyğun nəmlik isə tükün görünüşünü və rəngini dəyişə bilər. Biz tük örtüyü ilə mezdra üçün uyğun təsiri ayrıca qiymətləndiririk; dəri əsasının görünən tərəfi süetvari olsa da, onu adi süet ayaqqabı kimi işlətmirik. Xəz üçün nəzərdə tutulmuş təmizləmədə də həlledici, mexaniki təsir və qurutma nəzarətdə olmalıdır. Adi paltoya uyğun proses avtomatik olaraq şubaya uyğun deyil. Kövrək əsasda təmizləmədən əvvəl cırılma riskini qeyd edirik.

  • Ayrılan xəz yaxalığı əsas geyimdən ayırıb qiymətləndiririk. Gödəkçənin yuma etiketi çıxarılan xəzin də yuyula biləcəyini göstərmir.
  • Çıxmayan yaxalıqda birləşmə, boya keçidi və əsas parçanın tələbləri birlikdə nəzərə alınır; təkcə xəzə uyğun proses kifayət etmir.
  • Süni xəzdə də etiketi yoxlayırıq. Sintetik tükün istiliyə həssaslığı və parça altlıq təbii xəzdən fərqlənir; «xəz» adı eyni qulluq demək deyil.

Xəz tükü yatıbsa nə etmək olar

Dar şkaf, çanta qayışı və avtomobildə uzun oturmaq tükü bir istiqamətdə yatırır. Sadə sıxılmada quru şubanı geniş yerdə asıb yüngülcə silkələmək kifayət edə bilər. Amma tük yağdan yapışıbsa, barmaqla açılmayan düyünlər varsa və ya dəri əsası sərtləşibsə, darağı güclə çəkmirik. Ev heyvanı üçün metal daraq zərif tükləri qıra və əsasdan qopara bilər. Biz sıxılmanı çirkdən yapışma və tük tökülməsindən ayırırıq. Tükün yönünü düzəltmək boşalmış tük köklərini və zədələnmiş dərini bərpa etmir.

Yağışdan və gündəlik geyimdən sonra

  • Səthdəki damcıları yüngül silkələyin, islanmış yeri ovmayın. Az nəmi rəngsiz, təmiz parça ilə basmadan götürün.
  • Geyimi ölçüsünə uyğun, geniş çiyinli möhkəm asqıya keçirin. Yaxalıqdan və ya nazik ilgəkdən asmaq çəkini kiçik sahəyə yığır.
  • Otaqda hava dövranı olan yerdə, istilik mənbəyindən və günəşdən uzaqda qurudun. Yaş xəzə örtük keçirməyin.
  • Yalnız quru, boş tozu səthə uyğun yumşaq vasitə ilə götürün; süet fırçasını əvvəl görünməyən hissədə yoxlayın.
  • Geyim tam islanıbsa və ağırlaşıbsa, asqıda dartılmasına imkan verməyin. Müvəqqəti təmiz düz dayaqda saxlayın və vəziyyəti baxış üçün bildirin.

Dəri üzü quruyub çatlayırsa

Xırda çatın üst örtükdə, yoxsa dərinin özündə olduğunu baxışda ayırırıq. Örtükdəki soyulma ilə kövrək mezdra eyni problem deyil. Qol büküləndə sərtlik hiss olunursa, tikiş yanında yarıq və ya qeyri-adi xışıltı varsa, təkrar büküb «yoxlamaq» zədəni artıra bilər. Biz təmizləmənin mümkünlüyünü və səthə qulluq imkanını ayrıca deyirik. Uyğun yağlandırma bəzi hallarda elastikliyə kömək etsə də, artıq qırılmış lifləri birləşdirmir. Evdə yağ sürtmək baxışı çətinləşdirir və səthdə qalıcı tünd sahə yarada bilər; xüsusən açıq süetdə bu iz görünür.

Şuba və dublyonka necə saxlanılır

Quru, geyilməyə yararlı əşyanı çiyin eninə uyğun asqıda, tükünü sıxmayan parça örtükdə saxlayırıq. Asqı çox enli olanda qolu itələyir, dar olanda çiyin sallanır. Şkaf günəşdən və qızdırıcıdan uzaq, havası dövr edən yerdə olmalıdır; nəm divara söykənən sıx şkaf uyğun deyil. Örtüyə ətir və güvə əleyhinə spreyi birbaşa püskürtmürük. İsti və rütubətli saxlama şəraitini lavanda paketi düzəltmir. Evdə sabit sərin mühit yoxdursa, xəz üçün uyğun nəzarətli saxlama şəraitini araşdırmaq lazımdır; məişət soyuducusunu bunun əvəzi saymırıq.

Təmizləmə üçün baxış tələb edən əlamətlər

  • Yaxalıqda yağlı parıltı, qoltuqaltında qoxu və astarda tər izi varsa, həm səthi, həm daxili qatları yoxlayırıq.
  • Tük topa-topa ayrılırsa, dibdə keçəl sahə görünürsə və ya tikiş açılırsa, evdə fırçalamağı dayandırın.
  • Yağışdan sonra sərtlik, rəng halqası və ya kifə bənzər qoxu yaranıbsa, istifadə olunan vasitələri və islanma şəraitini qəbulda bildirin.

Mövsümün sonunda təmizliyi növbəti qışa saxlamaq tər və tozun aylarla dəridə qalması deməkdir. Çirklər zamanla sabitləşə, açıq hissələrdə rəng fərqi daha aydın görünə bilər. Biz saxlama öncəsi yaxalığı, manjeti, astarı və tikiş kənarlarını yoxlayırıq. Köhnəlmiş dərinin təmizləmə zamanı necə davranacağını nəzərə alır, qalan iz ehtimalını əvvəlcədən deyirik. Tam qurumamış və qoxusu qalan geyimi örtüyə bağlamırıq; əvvəlcə nəmin və qoxunun səbəbini aydınlaşdırırıq.